Có những lúc, lời kinh không chỉ được nghe bằng tai, mà còn được thở ra thành thơ. Từ bài giảng Kinh Trung đạo nhân duyên, những khổ haiku này đã nảy mầm — như những chiếc lá non mọc lên từ đất tâm được tưới tẩm bởi chánh niệm và quán chiếu.

1. Có – không là hai bờ mê

Có – không đối đãi
tri giác khiến ta lầm –
lạc giữa mê khơi.
Tưởng “tôi” là thật,
chấp ý niệm buộc ràng –
xoay bánh khổ đau.

2. Trung đạo không đứng yên

Không nghiêng về đâu,
trung đạo là thấy rõ –
hai bờ vắng bóng.
Pháp là duyên sinh,
mây tụ rồi lại tan –
có đó, rồi tan.

3. Chánh kiến do quán chiếu mà ra

Không học thuộc lòng,
chánh kiến cần thấy rõ –
giữa đời tỉnh thức.
Khi khổ hiện hình,
soi vào duyên đang khởi –
ai làm khổ ai?

4. Vô ngã – thấy ra phù hoa

Tự ngã như bóng,
giả hợp như sóng vỗ –
thấy nhẹ lòng liền.
Buông năm uẩn này,
buông luôn cả “của tôi” –
thảnh thơi nở hoa.

5. Có – không chỉ là ý niệm

Có hay chẳng có –
như lớp sương buổi sớm –
tan rồi chẳng hay.
Cua tự kẹp mình,
buông là hết giam giữ –
lòng bỗng nhẹ tênh.

6. Phán xét người là tự soi mình

Khi xét người khác,
hãy trở lại trong tâm –
gốc rễ từ đâu.
Trăng không để nắm,
không giữ – không vào ra –
chỉ lặng soi thôi.

7. Thực tập mỗi khi thở ra

Thở ra – buông nhẹ,
cảm xúc trào – quán duyên –
không dính vào khổ.
Không còn “mình riêng”,
vui – buồn như sóng nổi –
tan giữa đại dương.

“Haiku nảy mầm từ giáo pháp – từng hơi thở là một bước trở về”