Trích kệ gốc (bài 3–4):
3. Pháp không tự sinh,
Vì nếu tự sinh thì không cần nhân.
Nếu không cần nhân thì không nên có quả.
Nếu có quả thì không nên không nhân.
4. Pháp không từ người khác sinh,
Vì nếu từ người khác sinh thì mọi vật đều từ nhau sinh ra.
Nếu vậy thì cha sinh con, con cũng sinh cha.
Đó là điều không thể có.
________________________________________
Haiku cảm tác:
Không ai sinh ra
Pháp như sương đầu ngõ
Tự tan – tự đầy
Nếu tự mà sinh
Thì cần chi duyên nữa
Chỉ là vọng thôi
Con sinh ra cha?
Nếu pháp từ người khác
Thì ai là đầu?
________________________________________
Gối quán chiếu:
Khi bạn nói “tôi là người tạo ra điều này” – bạn có đang quên mất bao nhiêu duyên đang cùng vận hành?
Và nếu không có “tôi” – thì điều ấy có thể vẫn sinh chăng?
________________________________________
Thực tập:
• Khi bạn thấy mình đang “chịu trách nhiệm” hoặc “tự hào” về một điều gì đó:
1. Dừng lại, thở vào
2. Thầm hỏi:
> “Nếu không có tôi, điều này có thể vẫn xảy ra không?”
3. Thở ra và gọi tên một duyên khác đã góp phần (thời tiết, người khác, hoàn cảnh…)
Trung đạo không phủ nhận vai trò mình –
Nhưng không cho rằng mình là gốc sinh của mọi pháp.