Tóm lược ý kệ 5–8:
Long Thọ đặt câu hỏi: nếu cảnh không thật hiện – thì căn lấy gì để duyên?
Và nếu căn không thật hiện – thì cảnh xuất hiện với ai, qua đâu?
Ngài phân tích:
•	Nếu căn và cảnh có thể hiện độc lập – thì chúng phải có mặt mà không cần cái kia
•	Nhưng thực tế là: mắt thấy sắc, tai nghe âm thanh, lưỡi nếm vị – không hề có một “căn” đang hiện nếu không có “cảnh” để duyên
•	Và cảnh cũng không thành pháp nếu không có căn để phản ánh
•	Do đó, căn – cảnh nương nhau mà giả lập. Không có cái nào là “nền tảng” thật cho cái kia
•	Cũng không thể xác định cái nào sinh trước, vì không thể tách rời để quan sát độc lập
________________________________________
 Haiku thở ra:
Mắt chẳng hiện riêng
nếu không có sắc hình –
có duyên – thành mắt
Sắc cũng không thật
nếu chẳng có ai nhìn –
mộng gặp mộng thôi
________________________________________
 Gối quán chiếu:
Khi bạn nói: “Tôi thấy cảnh này bằng mắt” –
→ Mắt có hiện ra độc lập, hay chỉ là pháp vận hành khi có cảnh?
→ Và cảnh ấy – có tồn tại gì nếu không có ai đang nhìn?
________________________________________
 Thực tập ứng dụng:
• Khi đang quan sát thế giới xung quanh
→ Hãy dừng lại, thở vào và hỏi thầm:
“Cái được thấy – có ngoài tâm không?
Và cái đang thấy – có trước khi nhìn?”
• Thở ra – buông khái niệm “tôi – mắt – cảnh”
• Trở về cái thấy không lời – nơi căn – cảnh không tách
________________________________________
Không trong – không ngoài
chỉ có một chạm duyên —
rồi thành thế giới
________________________________________