Tóm lược ý kệ 5–8:
Long Thọ lập luận tiếp:
•	Nếu một pháp có tự tánh → tức là nó tự có, tự hiện, không cần duyên sinh
•	Nhưng thực tế, ta không hề thấy pháp nào hiện ra một cách độc lập, không cần điều kiện
•	Ngược lại, mỗi pháp chỉ hiện khi có đủ duyên: như lửa chỉ có khi có nhiên liệu + sức nóng + không khí
•	Do đó, cái gọi là “tự tánh” của pháp không thể tìm thấy trong bất kỳ hiện tượng nào
•	Nếu đã không có pháp nào tồn tại mà không do duyên → thì mọi pháp đều rỗng tánh
•	Kết luận: Tự tánh là một vọng niệm – không có trong thế giới vận hành bởi duyên khởi
________________________________________
 Haiku thở ra:
Nếu có tự tánh
thì chẳng cần điều gì —
lá rụng vì duyên
Chẳng pháp nào hiện
nếu không đủ gió duyên —
trăng đâu tự sáng
________________________________________
 Gối quán chiếu:
Bạn từng gán cho người khác (hoặc chính mình) một bản chất cố định: “Nó ích kỷ”, “Tôi vốn yếu đuối”...
→ Nhưng nếu thật có tự tánh, thì sao thay đổi được trong từng tình huống?
→ Và nếu không thay đổi – sao lại sinh? sao lại biến?
________________________________________
Thực tập ứng dụng:
• Khi bạn nhận xét: “Tôi là người nóng nảy / yếu lòng / không ổn định…”
→ Thở vào – nhìn sâu vào cảm giác ấy
→ Hỏi:
“Tôi đã luôn thế – hay chỉ là duyên hội hiện thành như vậy?”
• Thở ra – buông cái khái niệm “bản chất”
• Trở về với dòng pháp đang biến chuyển – như gió đổi chiều
________________________________________
Nếu đã tự hiện
thì nào cần duyên đâu —
mây trôi vì gió
________________________________________