Khi ta đủ trưởng thành để nhìn lại hành trình đã qua, ta nhận ra có những ước mơ từng cháy bỏng nhưng rồi bị bỏ dở giữa chừng. Có những điều ta chưa từng dám mơ tới, vì chúng dường như vượt quá tầm với – không chỉ là những mong cầu vật chất, mà còn là sự chăm sóc tinh thần, là một chút bình an mà ta chưa từng thực sự cảm nhận, ngay cả khi nó hiện diện.

Tại sao lại như vậy?

• Một phần vì ta mang theo gánh nặng của quá khứ như một quán tính không dễ buông. Có khi ta còn xem quá khứ là thứ cần phải vứt bỏ, cần quên đi – nhưng càng muốn quên thì lại càng nhớ.
• Một phần khác, ta cứ mãi chạy theo những vọng tưởng về tương lai, hy vọng một ngày nào đó sẽ chạm đến hạnh phúc, mà không nhận ra rằng chính điều đó khiến ta lãng quên hiện tại.


Và khi bị cuốn vào quá khứ hoặc tương lai, ta không còn sống trọn vẹn với giây phút này – giây phút duy nhất mà ta thực sự có. Khổ đau hay hạnh phúc, rốt cuộc cũng là do cách ta nhìn nhận. Chúng như hai mặt của một đồng tiền – không thể tách rời, không thể chọn một mà bỏ một.

 Chánh niệm – Cánh cửa mở vào hiện pháp lạc trú

Muốn sống thật với hiện tại, ta cần có Chánh niệm – sự tỉnh thức trong từng khoảnh khắc. Có thể bắt đầu đơn giản bằng việc quay về với hơi thở: nhận biết hơi thở đang vào, đang ra trên thân thể mình. Đó là nền tảng để ta thấy rõ sự thật, để hiểu và hành xử từ cái hiểu ấy.

“Diệu pháp của Đức Thế Tôn là giáo pháp có thể chứng nghiệm ngay trong giờ phút hiện tại; là giáo pháp có giá trị vượt thoát thời gian; là giáo pháp mọi người có thể đến mà tự thấy.”

Thiền sư Thích Nhất Hạnh cũng nhấn mạnh rằng:

“Chỉ cần một hơi thở vào thôi, hay chỉ cần một bước chân trên đất thôi, thì hơi thở hay bước chân đó có thể đem lại sự lắng dịu và an lạc cho mình liền lập tức.” 

“Nhờ có năng lượng chánh niệm mà ta biết được những gì đang có mặt trong giây phút hiện tại, kể cả người mà ta thương.”


Tình thương – Năng lượng chuyển hóa khổ đau

Nếu ta biết nương tựa vào tình thương – với chính mình và với người khác – thì cái hiểu và cái thương ấy sẽ là nguồn năng lượng giúp ta vượt thoát khổ đau, ngay trong từng giây phút sống. Đó chính là trạng thái mà Đức Phật gọi là Hiện pháp lạc trú – an trú trong niềm vui của hiện tại.

“Khi tiếp xúc được với những gì tươi mát, lành mạnh trong ta và ngoài ta, ta mới biết được giá trị của chúng để mà trân quý, bảo vệ và chăm sóc. Lúc ấy, ta mới thấy rằng những yếu tố đem đến an lạc và hạnh phúc luôn sẵn có trong mỗi chúng ta.”
(Thiền sư Thích Nhất Hạnh, sách An lạc từng bước chân)