Một dòng thở nhẹ – Nhật ký Thiền

Hãy nhận ra ta vẫn còn nợ, trước khi buông bỏ

Có những buổi sáng tháng Hai, gió thổi qua thật khẽ, mang theo mùi hoa hồng còn sót lại sau ngày lễ tình nhân. Phố xá vẫn còn vương chút ngọt ngào của những lời tỏ bày, của những món quà được trao đi như dấu hiệu của yêu thương. Sáng nay, sau ngày 14/2, thoáng nghe giọng ca Quang Dũng với bài hát 

“Anh còn nợ em…”

Như một lời thì thầm không trách, không đòi, chỉ gợi lên một nỗi nhớ dịu dàng — như thể tình yêu, dù đã đi qua, vẫn để lại một món nợ không tên.

Ngày 14/2 là ngày của những món quà. Người đang yêu thường nghĩ đến việc cho: một đóa hoa, một thanh chocolate, một điều gì đó để chứng minh tình cảm. Nhưng thật lạ, khi tình yêu không còn, nhiều người lại bắt đầu đếm những gì mình đã cho, rồi bảo nhau “chia tay đòi quà”, như thể người kia đang nợ mình một món nợ phải thanh toán.

Giữa những ồn ào ấy, có những người chọn cách yêu và rời xa thật lặng lẽ. Như trong bài thơ cuqr Phạm Thảnh Tải được nhạc sĩ Anh Bằng phổ nhạc, người con trai chỉ khẽ nói:

“Anh còn nợ em… con đường nhỏ”

“Anh còn nợ em… nụ hôn vội”

Những câu chữ ấy không phải để đòi lại, mà để nhận ra: mình đã từng được yêu, từng được sống trong một khoảng trời đẹp đẽ. Và vì thế, mình còn nợ.

Nếu nhìn sâu, ta thấy không chỉ “anh còn nợ em”, mà “họ còn nợ nhau”. Có lẽ chính vì nhận ra mình còn nợ, nên sự buông bỏ của tác giả trở nên nhẹ nhàng. Khi biết mình mang nợ, ta không còn cố chấp giữ lấy vai người bị tổn thương. Ta không còn đứng ở vị trí “người cho” để đòi lại. Ta chỉ lặng lẽ mỉm cười với quá khứ, rồi bước tiếp.

Trong đời sống, ta thường nói “buông bỏ” như thể ta đang nắm giữ một thứ gì đó thuộc về mình. Nhưng thật ra, phần lớn những điều ta muốn buông lại là những điều ta tưởng rằng người khác nợ ta: sự quan tâm, sự tử tế, sự đáp lại, sự biết ơn.

Trong khi đó, nếu nhìn kỹ, ta đang mang trong mình vô số món nợ mà không bao giờ trả hết:

• Chín tháng mang nặng và cơn đau đẻ của mẹ

• Những nhọc nhằn, lo toan của cha

• Công ơn thầy cô, bạn bè

• Cả những người, những nhân duyen khiến ta vấp ngã để ta trưởng thành hơn

Ta sống được đến hôm nay là nhờ biết bao nhân duyên nâng đỡ. Vậy mà đôi khi ta lại chỉ muốn “buông” những điều ta cho rằng người khác “Nợ”  mình, chứ không bao giờ nghĩ đến những món nợ mình đã từng nhận.

Bài thơ, bài hát này cũng chính là một duyên giúp ta trong những ngày cuối năm này, khi ngồi lại tổng kết: nhận ra mình còn nợ đời, nợ người, nợ cả những kỷ niệm đã qua, ta bỗng thấy lòng mềm lại. Ta không còn muốn đòi hỏi. Không còn muốn trách móc. Không còn muốn “buông bỏ” theo kiểu phủi tay, bạn phát.

Buông bỏ, không phải là rời xa hay quên lãng.

Buông bỏ là đặt xuống.

Đặt xuống những mong cầu.

Đặt xuống những đòi hỏi.

Đặt xuống cả ý niệm rằng ta là người bị thiếu thốn.

Và khi đặt xuống được như vậy, ta mới thật sự tự do.

Bởi vì buông bỏ không phải là xóa sạch.

Buông bỏ là biết ơn, là nhận nợ, và là mỉm cười bước tiếp — nhẹ như một chiếc lá rơi, nhưng đủ để lòng mình rộng thêm một khoảng trời bình yên.