Một dòng thở nhẹ – Nhật ký Thiền

Buổi sáng hôm ấy…cái lạnh có vẻ sâu hơn vì cơn mưa đêm qua, rừng như chuyển mình ngay sau những tia nắng ấm đầu ngày. Ánh nắng xuyên qua tán lá, rơi xuống đất thành những mảng sáng lung linh. Người học trò giả từ am của thầy, mang theo một cảm giác lạ lùng: nhẹ, nhưng không phải nhẹ vì buông bỏ điều gì — mà nhẹ như thể chưa từng có gì để buông.
Chàng bước đi trên con đường nhỏ dẫn ra bìa rừng, hướng về nơi phố thị. Không mang theo câu hỏi. Không mang theo hy vọng tìm thấy chiếc bè ấy của Phật. Không mang theo ước mơ vượt qua một dòng sông nào.
Chàng chỉ đi.
Đi như thể mỗi bước chân là một câu trả lời.

1. Không còn tìm kiếm
   Những ngày đầu, người học trò vẫn còn thói quen nhìn quanh: tìm dấu hiệu, tìm phương pháp, tìm một “pháp môn đúng”.
   Nhưng rồi chàng nhận ra: mỗi lần tìm kiếm là mỗi lần đánh mất chính mình.
   Một buổi chiều, khi đang ngồi một mình với chén trà trên tay,
   chàng bỗng mỉm cười — một nụ hàm tiếu không có âm thanh.
   — Ta đã đi tìm chiếc bè ấy của Phật — chàng nghĩ — nhưng chiếc bè ấy chưa từng nằm ngoài ta.
2. Thân — như một dòng sông
   Chàng quay về với hơi thở, quan sát thân mình. Không phải để sửa. Không phải để ép. Không phải để đạt một trạng thái nào.
   Chỉ nhìn.
   Hơi thở vào — sinh.
   Hơi thở ra — diệt.
   Không có “tôi” trong hơi thở.
   Không có “tôi” trong nhịp tim.
   Không có “tôi” trong thân.
   Chỉ có một dòng sông đang chảy.
3. Thọ — như mây bay
   Một sáng nọ, khi đang uống trà, chàng cảm thấy vị ngọt nơi đầu lưỡi, Chàng chỉ thấy biết như thế, Rồi cảm giác ấy… dần biến mất. Có khi, bỗng nhiên, một cảm giác khó chịu xuất hiện trong bụng, ….Rồi cũng như thế, chàng chỉ quan sát không nắm bắt.
   Chàng nhận ra: cảm thọ đến rồi đi… như mây bay qua mặt hồ, không để lại dấu vết.
   Không có cảm thọ nào là “của tôi”.
   Không có cảm thọ nào đáng để bám vào.
   Và trong khoảnh khắc ấy, chàng thấy lòng mình nhẹ như một đám mây trắng.
4. Tâm — như bầu trời
   Có những ngày tâm chàng đầy suy nghĩ. Có những ngày tâm chàng lặng như mặt hồ. Có những ngày tâm chàng nổi giận, buồn bã, lo âu.
   Nhưng thay vì chống lại, chàng chỉ nhìn.
   Tâm có tham — biết có tham.
   Tâm không tham — biết không tham.
   Tâm tán loạn — biết tán loạn.
   Tâm yên tĩnh — biết yên tĩnh.
   Và dần dần, chàng thấy rằng: tâm không phải là “tôi”.
   Tâm chỉ là bầu trời, còn suy nghĩ và cảm xúc chỉ là những đám mây: Mây thì sẽ trôi thôi!
5. Pháp — như dòng duyên sinh bất tận
   Một buổi tối, khi đang rửa chén,..nhìn dòng nước đang tuôn ra từ vòi, chàng chợt nhận ra: Mọi pháp… đều như dòng nước ấy,
   Không có pháp nào đứng yên.
   Không có pháp nào có tự tánh.
   Không có pháp nào là “của tôi”.
   Thân — duyên sinh.
   Thọ — duyên sinh.
   Tâm — duyên sinh.
   Pháp — duyên sinh.
   Và khi thấy duyên sinh, chàng không còn tìm “tôi” ở đâu nữa.
6. Chiếc bè đã hiện
   Một buổi sáng thảnh thơi… khi đi dạo dọc theo bờ sông, nhìn những chiếc lục bình đang trôi theo dòng nước . Người học trò năm xưa, bỗng thấy rõ lòng mình, hình như:
   Không còn sự mong cầu có một chiếc bè, và cũng không còn cầu vượt qua.
   Không còn mong đến bờ bên kia.
   Không còn mong giác ngộ.
   Chỉ nhìn.
   Và trong sự “ chỉ nhìn”…giờ đây, chàng mới thực sự hiểu lời thầy dạy hôm ấy và bỗng hiểu ra:
   Chiếc bè Chánh pháp đã có sẵn trong thân – thọ – tâm – pháp của mình.
   Không cần tìm.
   Không cần xin.
   Không cần ai trao.
   Chỉ cần thấy.
7. Không còn bờ nào để sang
   Người học trò nhớ lại lời thầy: “Đừng bao giờ nghĩ rằng con đang từ bờ này sang bờ khác.”
   Và giờ đây, chàng hiểu.
   Không có bờ bên này.
   Không có bờ bên kia.
   Không có người qua sông.
   Không có chiếc bè.
   Chỉ có dòng nước đang chảy.
   Và cái thấy đang sáng lên.
8. Một câu hỏi dành cho người đọc
   Câu chuyện của người học trò kết thúc ở đây. Nhưng câu chuyện của bạn thì chưa.
   Bạn đã ngừng tìm chiếc bè ấy của Phật chưa?
   Có thể chiếc bè bạn tìm…sẽ ở ngay nơi bạn dừng lại , ngay trên lối về của ý.
   Bạn đã nhìn vào chính thân – thọ – tâm – pháp của mình chưa?
   Bạn đã thấy dòng duyên sinh đang vận hành trong từng hơi thở chưa?
   Và quan trọng nhất: Bạn đã từng mong cầu cho mình một chiếc bè mầu nhiệm nào chưa?
   Dù có mong cầu hay không, xin bạn Đừng bao giờ nghĩ rằng bạn đang hoặc sẽ từ bỏ bờ này để sang một bờ khác ít phiền não hơn. Vì tất cả đều luôn ở ngay nơi bạn.
   Bởi vì chưa từng có bờ nào.
   Chỉ có dòng nước đang chảy, và cái thấy đang sáng lên trong từng khoảnh khắc mầu nhiệm của sự sống. Hãy trân quý và biết ơn sự sống và cả… từng hơi thở có ý thức của bạn nữa nhé