Sáng nay, khi nhìn một bông hoa nở, mình chợt thấy một điều rất lạ:
bông hoa không “sinh” theo nghĩa mình thường nghĩ.
Nó chỉ hiện ra trong khoảnh khắc này.
Và khi nó tàn, nó không “diệt”.
Nó chỉ không còn hiện ra trong hình dạng cũ.

Và mình nhớ đến câu nói của Krishnamurti:

“Kết thúc là khởi đầu.”

Và câu của Hoa Nghiêm:

“Bất sinh, bất diệt.”

Hai cách nói,
một cái thấy.

1. “Sinh” và “diệt” là khái niệm của suy nghĩ

Suy nghĩ chia thời gian thành:

• trước
• sau
• bắt đầu
• kết thúc

Nhưng thực tại không vận hành theo đường thẳng.
Nó vận hành như một chuyển động không gián đoạn.

Không có điểm bắt đầu.
Không có điểm kết thúc.
Chỉ có sự thay đổi của hình tướng.

2. Khi nhìn trực tiếp, không có sinh – không có diệt

Khi nhìn mà không qua ký ức:

• bông hoa chỉ là bông hoa
• chiếc lá chỉ là chiếc lá
• hơi thở chỉ là hơi thở

Không có “nó vừa sinh”.
Không có “nó sắp diệt”.

Chỉ có cái đang là.

3. Không sinh không diệt là cái thấy vượt khỏi thời gian

Không phải triết lý.
Không phải niềm tin.
Không phải giáo điều.

Đó là khoảnh khắc tâm không mang theo:

• quá khứ
• tương lai
• ký ức
• mong muốn

Khi thời gian tâm lý lặng xuống,
sinh và diệt cũng lặng xuống.

4. Haiku – hơi thở của không sinh không diệt

1.
Không sinh, không diệt
hoa nở rồi hoa tàn
như mây qua trời

2.
Một khoảnh khắc nhìn
không qua lớp thời gian
đời bỗng vô tận

3.
Không còn bắt đầu
không còn điều kết thúc
chỉ có dòng trôi