Chiều nay, khi nhìn dòng nước chảy qua kênh, mình chợt thấy:
nước không “đến”,
nước không “đi”.
Nó chỉ chảy.

Và mình nhớ đến hai câu nói:

Hoa Nghiêm: “Bất lai, bất khứ.”
Krishnamurti: “Không có người đến, không có người đi — chỉ có chuyển động.”

1. “Đến” và “đi” là cách suy nghĩ đóng khung dòng chảy

Suy nghĩ luôn muốn:

• xác định
• cố định
• đặt tên
• phân loại

Nhưng sự sống không đứng yên để được đặt tên.
Nó luôn chuyển động.

Khi mình nói “đến”,
đó là một điểm mình chọn.
Khi mình nói “đi”,
đó là một điểm mình chọn.

Nhưng dòng chảy không có điểm.

2. Khi nhìn trực tiếp, không có đến – không có đi

Một hơi thở vào không “đến”.
Một hơi thở ra không “đi”.

Chúng chỉ là chuyển động của sự sống.

Khi nhìn mà không qua khái niệm,
mọi thứ đều như dòng nước:

• không bắt đầu
• không kết thúc
• không đến
• không đi

Chỉ chảy.

3. Không đến không đi là sự sống vô ngại

Không bị ngăn bởi:

• ký ức
• phán xét
• mong muốn
• sợ hãi

Khi tâm không cản trở,
sự sống trôi qua như gió qua lá.

Không ai đến.
Không ai đi.
Chỉ có sự sống đang tự vận hành.

4. Haiku – hơi thở của không đến không đi

1.
Không đến, không đi
dòng nước vẫn trôi mãi
như đời nhẹ tênh

2.
Một khoảnh khắc nhìn
không còn ai đến nữa
chỉ có dòng trôi3.
Không ai rời xa
không ai từng xuất hiện
chỉ có hiện tiền