Tối nay, khi nhìn trăng phản chiếu trên mặt nước, mình chợt thấy:
trăng không “một” với nước,
nhưng cũng không “khác”.

Và mình nhớ đến hai câu nói:

Hoa Nghiêm: “Bất nhất, bất dị.”
Krishnamurti: “Khi người quan sát tan, không còn hai.”

1. “Một” và “khác” là hai cực của suy nghĩ

Suy nghĩ luôn muốn:

• gom lại thành một
• hoặc tách ra thành hai

Nhưng thực tại không nằm ở hai cực ấy.
Nó nằm giữa,
hoặc đúng hơn,
vượt khỏi cả hai.

2. Khi nhìn trực tiếp, không có một – không có khác

Trăng và nước:

• không phải một
• không phải hai

Chúng phản chiếu lẫn nhau.

Người và đời:

• không phải một
• không phải hai

Khi cái tôi tan,
chỉ còn một chuyển động duy nhất.

3. Không một không khác là cái thấy vô ngại

Không bị kẹt trong:

• đồng nhất
• tách biệt
• so sánh
• phân chia

Khi tâm không chia cắt,
mọi sự vật trở nên trong suốt với nhau.

Không ngăn ngại.
Không đối lập.
Không hai.

4. Haiku – hơi thở của không một không khác

1.
Không một, không khác
trăng soi xuống mặt hồ
như soi chính mình

2.
Một khoảnh khắc lặng
người và đời tan biến
chỉ còn một dòng

3.
Không còn hai nữa
không cần gom thành một
chỉ có như thị