Một dòng thở nhẹ – Nhật ký Thiền

Có những chuyện phải đi qua mấy chục năm, phải trải đủ những đổi thay của đời người và của cả Sài Gòn, mới thấy lòng mình đủ lặng để nhớ lại. Như sáng nay, giữa công viên Lê Thị Riêng, tiếng kinh cầu siêu vang lên trong nắng sớm, tôi bỗng thấy mình trở về cái Sài Gòn của gần nửa thế kỷ trước.

Hồi đó, xóm tôi nghèo mà nghĩa tình. Sau 75, cái gì cũng thiếu, nhưng tình người thì không thiếu. Một cụ già neo đơn mất, mấy anh thanh niên trong xóm xúm lại lo toan. Má tôi cũng đi đưa tang. Ở Sài Gòn ngày ấy, nhất là trong mấy con hẻm nhỏ, ai mất là cả xóm đưa. Không ai bảo ai, cứ vậy mà thành nếp.

Hôm đó, khi đi ngang một khu mộ cỏ mọc um tùm, Má kể về chú em kế tôi — đứa nhỏ chỉ thua tôi một tuổi, sống được mấy năm rồi nằm lại ở nghĩa trang Đô Thành. Nhà nghèo, mộ trẻ con thì đơn sơ, không ai chăm. Má chỉ tranh thủ ghé thăm con mỗi khi có dịp. Rồi một ngày, chính Má cũng không còn nhận ra đâu là nơi em nằm xuống. Sau này nghĩa trang giải tỏa thành công viên. Má tôi cũng đi xa gần ba mươi năm rồi.

Mỗi lần ngang qua khu đất cũ, tôi lại thấy trong lòng có cái gì đó nghèn nghẹn. Một chút thương, một chút xót, một chút day dứt — cái kiểu day dứt rất Sài Gòn: không ồn ào, không bi lụy, chỉ âm ấm trong lòng, không nói ra mà vẫn nặng.

Sáng nay, công viên có lễ cầu siêu cho khu mộ tập thể Mậu Thân. Tôi nghĩ chắc đây là cái duyên. Tôi đến, ngồi nghe kinh. Tôi nghe cho tôi, và nghe cho Má. Như thể hai mẹ con cùng trở lại nơi xưa, để buông xuống nỗi vướng mắc về một nấm mộ nhỏ đã hòa vào đất Sài Gòn từ lâu.

Gió thổi làm những lá phướn nhiều màu lay động. Nhìn chúng, tôi chợt hiểu:

Vô sắc không phải là không có sắc, mà là không còn bị sắc níu giữ.

Cũng như vô thường không phải chuyện xa xôi — nó nằm ngay trong từng đổi thay của thành phố này, trong từng mất mát, từng điều mình thích hay không thích, nhưng mình phải biết buông để không vướng vào cái đang có mặt ngay bây giờ: dù đó là ký ức đang trở về, một cơn đau của thân, hay một điều bất như ý của tâm.

Hôm nay, tôi không còn vướng vào chuyện tìm lại mộ em tôi nữa.

Và tôi biết: nơi ấy, Má đã bình an.

Vì ngay tại đây, giữa Sài Gòn đã đổi thay bao lần, tôi bình an.

(Sáng chủ nhựt 14/6/2026, ngày cuối tháng Tư AL)