“Từ bi – Cứu khổ – Nữ tính thiêng liêng của Phật giáo”

Nếu Đức Phật là ánh sáng của trí tuệ,
thì Quán Thế Âm là trái tim của từ bi.

Nếu Đức Phật là con đường tỉnh thức,
thì Quán Thế Âm là vòng tay ôm lấy những ai đang đau khổ trên đường.

Nếu Đức Phật là thầy,
thì Quán Thế Âm là Mẹ.

1. Quán Thế Âm – Người nghe tiếng kêu của thế gian

“Quán Thế Âm” nghĩa là:

“Lắng nghe tiếng kêu của thế gian.”

Không phải nghe bằng tai.
Mà nghe bằng trái tim.

Nghe:

– nỗi đau
– sợ hãi
– tuyệt vọng
– cô đơn
– những tiếng kêu không thành lời
– những tiếng kêu mà chính người kêu cũng không biết mình đang kêu

Quán Thế Âm không chỉ nghe.
Ngài đáp lại:

bằng sự hiện diện,
bằng lòng từ bi,
bằng sự che chở,
bằng sự dịu dàng.

2. Từ bi – Sức mạnh mềm của Phật giáo

Nếu trí tuệ là cột trụ thứ nhất,
thì từ bi là cột trụ thứ hai.

Từ bi không phải là thương hại.
Không phải là yếu đuối.
Không phải là mềm lòng.

Từ bi là sức mạnh của trái tim mở:

– thấy nỗi đau của người khác như của chính mình
– không phán xét
– không điều kiện
– không phân biệt
– không đòi hỏi
– không sợ hy sinh

Từ bi là dũng khí của người biết yêu mà không dính mắc.

3. Nữ tính thiêng liêng – Mẹ trong Phật giáo

Ban đầu, ở Ấn Độ, Quán Thế Âm là nam.
Nhưng khi sang Trung Hoa, Việt Nam, Nhật Bản… Ngài trở thành nữ.

Vì tâm thức Á Đông hiểu rằng:

Tình thương sâu nhất là tình thương của Mẹ.

Mẹ:

– ôm
– che chở
– lắng nghe
– tha thứ
– nâng đỡ
– không bỏ rơi
– không điều kiện
– không phán xét

Và thế là Quán Thế Âm trở thành:

Phật Bà Quan Âm
Mẹ Hiền Quan Âm
Mẹ Từ Bi
Mẹ Cứu Khổ Cứu Nạn

Trong tâm thức người Việt,
Ngài là người Mẹ thiêng liêng của tất cả chúng sinh.

4. Cứu khổ – Không phải phép màu, mà là sự đồng hành

Người ta cầu Quan Âm khi:

– đau khổ
– tuyệt vọng
– bệnh tật
– mất mát
– sợ hãi
– lạc lối
– cô đơn

Nhưng Quán Thế Âm không “ban phép màu” theo kiểu làm biến mất mọi vấn đề.

Ngài:

– không làm khổ đau biến mất
– Ngài làm trái tim đủ mạnh để đi qua khổ đau

– không làm con đường dễ hơn
– Ngài làm người đi đường bớt cô đơn

– không thay đổi số phận
– Ngài thay đổi cách ta đối diện với số phận

Đó mới là phép màu thật sự.

5. Quán Thế Âm – Biểu tượng của đức tin mềm mại

Đức tin vào Quán Thế Âm không phải là:

– đức tin sợ hãi
– đức tin giáo điều
– đức tin lý trí

Đó là đức tin mềm mại:

– tin rằng mình không cô đơn
– tin rằng có một tình thương luôn lắng nghe
– tin rằng nỗi đau có thể được ôm ấp
– tin rằng trái tim có thể được chữa lành
– tin rằng từ bi mạnh hơn bạo lực
– tin rằng dịu dàng mạnh hơn cứng rắn

Đó là đức tin của trái tim cần được ôm.

6. Quán Thế Âm trong Phật giáo hiện nay

Tên gọi:
Avalokiteshvara (Sanskrit),
Guanyin (Trung Quốc),
Kannon (Nhật Bản),
Quan Âm (Việt Nam),
Chenrezig (Tây Tạng).

Vị trí:
Một trong những Bồ Tát quan trọng nhất của Đại thừa.
Đạt Lai Lạt Ma được xem là hóa thân của Quán Thế Âm.

Ảnh hưởng:
– Biểu tượng từ bi trong nghệ thuật, kiến trúc, âm nhạc
– Hình ảnh Mẹ hiền cứu khổ cứu nạn trong tâm thức dân gian
– Được nhiều người không theo Phật giáo vẫn tôn kính như biểu tượng của lòng nhân ái