Từ bản lĩnh đức tin tự thân đến việc nhận diện ma trận thao túng tâm linh

Được sinh ra làm một con người là một phép màu, một hồng ân tối thượng – dù ta nhìn nhận nó dưới lăng kính của một Đấng Sáng Tạo hay đơn giản là sự hy sinh của đấng sinh thành và sự nuôi dưỡng của đất mẹ. Con người sở hữu trí tuệ để kiến tạo văn minh, nhưng trớ trêu thay, chính trí tuệ ấy lại biến con người thành sinh vật duy nhất trên hành tinh biết “khổ vì khổ”.

Một con vật đau một nỗi đau thực thể, nó chỉ chịu cái khổ của hiện tại. Nhưng con người, vì có khả năng tư duy về tương lai và quá khứ, nên họ đau một nỗi đau thực thể thì ít, mà lo sợ, dằn vặt và dự phóng về cái khổ đó lại nhiều gấp bội. Chúng ta sinh ra đều học bài học phải biết “sợ khổ”. Cha mẹ sẵn sàng lao tâm khổ tứ, nuôi dạy con khắc nghiệt cũng chỉ mong con sau này đỡ khổ. Ngay cả người giàu sang phú quý, ăn ba đời không hết, vẫn khổ vì sợ. Mỗi một cơ hội làm giàu thêm bị mất đi, mỗi một nguy cơ lung lay vị thế cũng đủ làm họ đứng ngồi không yên. Cái vòng lặp luẩn quẩn của việc “sợ khổ nên càng khổ” ấy liệu có lối thoát? Chúng ta có thể thực sự bước ra khỏi sự “khổ vì khổ” không?

1. Năng lực chuyển hóa của Lòng biết ơn và Thái độ “Ít sợ hãi”

Câu trả lời là Có, nhưng không phải bằng cách tiêu diệt cái khổ, mà bằng cách bước ra khỏi sự sợ hãi nó nhờ vào việc nuôi dưỡng lòng biết ơn sâu dày. Khi lòng biết ơn hiện diện, tâm thế của ta chuyển từ “nạn nhân của nghịch cảnh” sang “người tiếp nhận hồng ân”.

Lòng biết ơn ấy cần được thực hành và rải đều lên những mối tương quan gần gũi nhất trong đời sống: từ bậc sinh thành, người nuôi dưỡng, thầy cô đã cho ta hình hài và tri thức; đến những người xung quanh đã cho ta bài học để trưởng thành; và cả người bạn đời cùng con cháu – những người đồng hành chia sẻ gánh nặng đời sống. Khi ta biết ơn cơ hội được làm người để trải nghiệm cuộc đời, ta sẽ có đủ sức mạnh và sự hiểu biết để đối mặt với cái gọi là “khổ trong hiện tại”. Chỉ khi hành động với một thái độ “ít sợ hãi nhất có thể”, cái vòng lặp “khổ vì khổ” mới tự động tan rã. Sự sợ hãi chính là xiềng xích; chặt đứt nỗi sợ, cái khổ thực tại chỉ còn là một hiện tượng tự nhiên như mưa sa giông bão, không còn quyền năng thao túng tâm hồn ta.

2. Điểm tựa từ hai đặc ân và Ba nhóm Đức tin trong xã hội

Bên cạnh hồng ân làm người mà ai cũng có, đặc ân thứ hai vô cùng quan trọng chính là một Đức tin lớn mạnh và sâu dày – nơi ta tự trở về nương tựa mỗi khi cuộc đời chao đảo, ngả nghiêng. Nhìn vào xã hội loài người hiện nay, có thể phân chia một cách tương đối thành ba nhóm đức tin với ba thái độ khác nhau trước cái khổ:

• Nhóm đời sống nguyên thủy: Nhóm này sống hòa mình với tự nhiên, đón nhận mọi biến cố như cách cây cỏ đón nhận thời tiết. Họ hầu như không có khái niệm hay sự dằn vặt của việc “khổ vì khổ”.
• Nhóm phi đức tin: Nhóm này có xu hướng “vật chất hóa” mọi thứ. Họ sợ hãi cái khổ và cố dùng tiền bạc, của cải, tiện nghi để mưu cầu sự an toàn. Nhưng trớ trêu thay, vật chất càng nhiều, nỗi lo âu bên trong lại càng phình to.
• Nhóm có đức tin: Họ tin vào nhân quả, sự sắp đặt của Đấng Tối Cao hoặc các giá trị thiện lành. Đức tin sâu sắc giúp họ chấp nhận nghịch cảnh hiện tại một cách dễ dàng hơn, xem khổ đau là bài học thử thách để tiến hóa tâm hồn.

Sự phân chia này trong thực tế không rạch ròi, một cá nhân hay một cộng đồng có thể mang biểu hiện đan xen giữa các nhóm tùy từng thời điểm. Tuy nhiên, rõ ràng rằng những người sở hữu một cấu trúc đức tin vững chãi luôn là những người có khả năng vượt qua cơn bão “khổ vì khổ” một cách bình thản nhất.

3. Bản lĩnh tự chủ trước Ma trận thương mại hóa nỗi sợ khổ

Sự sợ hãi cái khổ là có thật, và trong xã hội hiện đại, nó đã trở thành một thứ “bệnh thời đại”. Khi con người ngày càng văn minh hơn, có nhiều cơ hội đạt đến các tầng cao hơn của tháp nhu cầu sinh học, thì sự lo âu này lại càng lớn. Bài viết này không nhằm phủ nhận vai trò của các liệu pháp trị liệu tâm linh chân chính, mà mục đích tối thượng là đánh động một nguy cơ thực tế: sự mất tự chủ và bẫy thao túng tâm lý trong thời đại “Chẩn đoán và Chữa lành”.

Khi một cá nhân chưa tích lũy đủ năng lượng của lòng biết ơn và thiếu đi một đức tin cốt lõi, họ lập tức trở thành “mỏ vàng” béo bở cho nền kinh tế chữa lành khai thác lợi nhuận. Hệ thống truyền thông bùng nổ ngày nay rất giỏi trong việc nhào nặn ra các KOL, các “bậc thầy tâm linh” tự phong. Họ tạo ra các lực kéo trào lưu mang sức mạnh FOMO (sợ bị bỏ lỡ, sợ bị tụt lại phía sau về mặt tinh thần) để dẫn dắt đám đông vào các ma trận của các phương pháp nhận diện căn bệnh “khổ vì khổ”.

Nếu tỉnh táo bóc tách, ta sẽ thấy các ma trận chữa lành thương mại hiện nay thực chất đều vay mượn, xào nấu từ 3 hình thức của 3 nhóm đức tin kể trên nhưng được biến tướng một cách tinh vi và tốn kém:

• Họ dạy bạn trở về đời sống nguyên sơ bằng các hình thức đơn giản mang danh thực dưỡng, ăn thô, “tắm rừng”, hay các khóa tu rút lui (retreat) nhưng với chi phí khổng lồ.
• Họ vật chất hóa sự thư giãn bằng cách dẫn dụ bạn tiêu thụ các sản phẩm mang danh “chữa lành” như tinh dầu, chuông xoay, đá năng lượng, làm bạn lầm tưởng rằng sự dễ chịu nhất thời đó khiến mình trở nên thanh cao, thượng lưu hơn.
• Họ nghi thức hóa để huấn luyện lại tâm trí thông qua các khóa học tư duy, các bài tập phức tạp được quảng cáo là đưa ta đến một tầng cao trí tuệ nào đó, nhưng thực chất chỉ đang làm người học thêm lệ thuộc vào hệ thống của họ.

Lời kết

Căn bệnh “khổ vì khổ” không thể được chữa lành bằng chiếc ví tiền thâm hụt sau các khóa học thời thượng, cũng không biến mất khi ta trốn vào một “nhà kính vô trùng” do các chuyên gia dựng sẵn. Nó chỉ thực sự chấm dứt khi ta biết tự thắp đuốc lên mà đi bằng đôi chân của lòng biết ơn và một đức tin chân chính. Khi bạn hiểu rằng làm người là một hồng ân, và mỗi vết xước của cái khổ hiện tại là chất liệu để bạn trưởng thành, bạn sẽ đón nhận nghịch cảnh với một thái độ ít sợ hãi nhất. Đừng để bản thân bị dẫn dắt bởi những làn sóng FOMO ngoài kia, bởi vì khi bạn còn cuống cuồng chạy theo đám đông để tìm cách “hết khổ”, thì chính hành động chạy trốn đó đã là một niềm đau khổ tột cùng.