Lối về của đức tin

Trong Lối ra là đường vào, chúng ta đã đi qua những trạm dừng, những lệch rất nhỏ, những khoảnh khắc Người trực có mặt, và những dấu chỉ của “đường vào” bên trong mỗi người. Ngoại truyện đã mở thêm một cánh cửa khác: những khoảnh khắc mà các bậc minh triết — theo cách rất riêng — có thể đã tìm thấy lối về của họ.

Nhìn lại toàn bộ hành trình ấy, ta thấy một điều rất lặng: dù muốn thoát khỏi mọi suy tư và ngôn từ, thì ngay khi viết ra, chúng đã vướng vào. Ngay cả Đức Phật, trước khi nhập diệt, cũng phải nói:

“Trong mấy chục năm hoằng pháp, ta chưa từng nói một pháp nào.”

Như một lời cảnh tỉnh cho người đời sau: mọi lời đều là phương tiện, mọi chữ đều là chiếc bè, mọi khái niệm đều là bóng.

Nhưng có một lối về khác — một lối về không cần minh triết, không cần triết lý, không cần nhận thức, không cần “đường vào”.

Một lối về dành cho những người có đức tin.

Trong vô số đức tin trên đời, người viết chọn Kitô giáo — không phải vì mình theo đạo, mà vì một người bạn Kitô hữu từng nói một câu rất nhỏ, rất lặng, nhưng mở ra một điều rất lớn:

“Khi khó khăn, chúng tôi không phải làm gì cả. Vì chúng tôi tin vào sự sắp đặt của Chúa. Chúng tôi chỉ cần tín thác nơi Người.”

Câu nói ấy không phải triết lý. Không phải minh triết. Không phải sự giác ngộ. Không phải nhận thức.

Nó là một lối về không qua suy tư.

Khi người tín hữu trở về

Có những người không tìm đường vào bằng nhận ra. Không tìm bằng hơi thở. Không tìm bằng buông bỏ. Không tìm bằng bóng tối. Không tìm bằng cô độc. Không tìm bằng quay đầu lại.

Họ tìm bằng tin.

Không phải tin vào bản thân. Không phải tin vào triết lý. Không phải tin vào minh triết. Không phải tin vào sự vận hành của tâm.

Họ tin vào một Đấng khác.

Một Đấng mà họ gọi bằng nhiều tên: Chúa, Thiên Chúa, Đức Kitô, Đấng Cứu Độ, Người Cha.

Và trong niềm tin ấy, họ không cần phải lý luận. Không cần phải hiểu. Không cần phải phân tích. Không cần phải tìm “đường vào”.

Vì với họ, đường vào không nằm trong họ. Đường vào nằm trong Người.

Khi họ đau khổ

Họ không cố gắng vượt qua. Không cố gắng hiểu. Không cố gắng tìm nguyên nhân. Không cố gắng sửa chữa.

Họ chỉ nói: “Lạy Chúa, con phó thác nơi Ngài.”

Và trong lời rất nhỏ ấy, tâm họ lắng xuống. Nỗi sợ mềm đi. Gánh nặng rơi khỏi vai. Đường về mở ra.

Không phải vì họ hiểu. Không phải vì họ thấy. Không phải vì họ buông. Không phải vì họ nhận ra.

Mà vì họ tin.

Khi họ lạc lối

Họ không cần bản đồ. Không cần minh triết. Không cần phương pháp. Không cần “đường vào”.

Họ chỉ nói: “Xin dẫn con về.”

Và trong lời ấy, một bàn tay vô hình đặt lên vai họ. Một ánh sáng rất nhỏ mở ra trong bóng tối. Một con đường hiện ra dưới chân họ — không phải vì họ tìm, mà vì họ được dẫn.

Khi họ sợ hãi

Họ không cần đối diện với nỗi sợ. Không cần phân tích nỗi sợ. Không cần vượt qua nỗi sợ.

Họ chỉ nói: “Xin ở cùng con.”

Và trong lời ấy, nỗi sợ không biến mất, nhưng nó không còn là kẻ thù. Nó trở thành một phần của hành trình, được ôm lấy bởi một tình yêu lớn hơn.

Khi họ không biết phải làm gì

Họ không cần suy tư. Không cần lý luận. Không cần chọn lựa.

Nhưng có một điều họ làm trước tiên: họ tin vào sự tha thứ và bao dung của Chúa.

Họ trở về với Người — không phải để xin một câu trả lời, mà để sám hối, để đặt xuống những điều họ đã lầm lỡ, để buông bỏ những gánh nặng họ tự mang, để trở lại trong vòng tay của một Đấng luôn mở cửa.

Và khi lòng họ đã được rửa sạch bởi sự tha thứ, họ lại tiếp tục tín thác: “Xin dẫn con đi tiếp.”

Từ sự sám hối ấy, con đường mở ra — không phải vì họ biết phải làm gì, mà vì họ tin rằng Người biết.

Ngay cả khi hưởng thụ những lợi lạc của đời sống

Có những lúc đời sống mở ra những điều tốt đẹp: sức khỏe, công việc, gia đình, tình yêu, sự thuận lợi, niềm vui. Những lúc ấy, họ không quên.

Họ nói rất nhỏ: “Tạ ơn Chúa.”

Không phải vì họ nghĩ mình xứng đáng. Không phải vì họ cho rằng mình đã làm đúng. Không phải vì họ tin rằng mọi thứ đến từ nỗ lực của mình.

Họ biết rằng: mọi điều tốt đẹp đều nằm trong sự quan phòng của Chúa.

Và chính trong những lúc thuận lợi ấy, niềm tin của họ không giảm đi — mà tăng lên.

Vì họ thấy rõ bàn tay dẫn dắt: trong khó khăn, Người nâng họ dậy; trong bình an, Người giữ họ lại; trong thành công, Người nhắc họ khiêm nhường; trong hạnh phúc, Người cho họ biết ơn.

Nhờ vậy, họ càng thêm tín thác: “Những gì con có hôm nay, đều là ân sủng của Ngài.”

Và trong sự biết ơn ấy, lối về mở ra — nhẹ như một lời cảm tạ, như một hơi thở bình an, như một bước chân không còn phải tự gánh lấy đời mình.

Lối về của đức tin

Trong sự tín thác ấy, họ trở về bình an — một bình an không cần lý luận, không cần minh triết, không cần tri thức, không cần “đường vào”.

Bình an đến như một ân sủng. Như một món quà. Như một điều không thể tự tạo ra.

Đó là lối về của đức tin.

Không qua suy tư. Không qua ngôn từ. Không qua khái niệm.

Chỉ qua niềm tin.

KẾT — MỌI ĐỨC TIN ĐỀU CÓ LỐI VỀ CHO TÍN HỮU CỦA MÌNH

Có thể tin rằng: mọi tôn giáo, mọi đức tin, mọi truyền thống tâm linh đều có lối về cho tín hữu của mình. Mỗi lối về mang một hình dạng khác nhau: – có lối về qua nhận ra, – có lối về qua hơi thở, – có lối về qua buông bỏ, – có lối về qua im lặng, – có lối về qua bóng tối, – có lối về qua ánh sáng, – và có lối về qua tín thác.

Việc chọn Kitô giáo trong phần này không phải vì nó cao hơn, không phải vì nó đúng hơn, không phải vì nó vượt trội hơn.

Nó chỉ là trải nghiệm của người viết, và cũng vì đức tin này phổ biến trên thế giới, nên câu chuyện về sự tín thác có thể chạm được nhiều người hơn.

Nhưng điều quan trọng nhất là: lối về không nằm trong tôn giáo. Lối về nằm trong cách người ta trở về.

Có người trở về bằng hơi thở. Có người trở về bằng nhận ra. Có người trở về bằng buông bỏ. Có người trở về bằng im lặng. Có người trở về bằng bóng tối. Có người trở về bằng ánh sáng. Có người trở về bằng niềm tin.

Và tất cả đều là lối về.