Chúng ta vẫn thường bảo nhau rằng: “Chừng nào còn biết ơn, chừng đó ta còn hạnh phúc.” Đó là một chân lý đẹp đẽ và không thể chối cãi. Lòng biết ơn dạy ta biết trân trọng một buổi sáng nắng ấm, một chén cơm dẻo, hay một nụ cười của người đồng hành. Nhưng trong dòng chảy hối hả của đời sống, có một sự thật hiển nhiên khác mà ta buộc phải đối diện: cuộc sống không chỉ có những điều ngọt ngào để biết ơn, mà còn đầy rẫy những va quệt, tổn thương và phiền não.

Có bao giờ bạn tự hỏi, tại sao một lời nói vô tình của đồng nghiệp, một hành động ích kỷ của người thương, hay một quyết định sai lầm của chính ta trong quá khứ… chỉ diễn ra trong vài tích tắc “thoáng qua”, nhưng lại có thể ám ảnh và cướp đi nụ cười của ta suốt nhiều tháng, nhiều năm? Câu trả lời nằm ở chỗ: Ta đã vô tình đánh mất đi khả năng tha thứ. Để rồi khi khép lại cánh cửa của sự bao dung, ta cũng tự tay khóa chặt luôn lối về của hạnh phúc.

Góc khuất của tâm trí: Khi tổn thương “thoáng qua” thành nỗi đau “mãi mãi”

Trong các mối quan hệ đời thường, phiền não là điều không thể tránh khỏi. Bản thân chúng ta không hoàn hảo, và những người xung quanh ta cũng vậy. Thế nhưng, cơ chế tự nhiên của tâm trí con người lại rất kỳ lạ: chúng ta có xu hướng ghi nhớ nỗi đau lâu hơn niềm vui.

Một lỗi lầm đã lùi xa vào quá khứ, người gây ra lỗi có khi đã quên, hoặc chính ta của ngày hôm qua cũng đã bước qua một trang mới. Nhưng mỗi lần nghĩ lại, ta lại tự cho phép mình tổn thương thêm một lần nữa. Giữ chặt sự oán hận hay dằn vặt giống như việc ta tự uống thuốc độc nhưng lại mong người khác phải gánh chịu hậu quả. Khi không thể tha thứ, tâm hồn ta trở thành một mảnh đất khô cằn, nơi mà hạt giống của lòng biết ơn hay niềm vui sống chẳng thể nào nảy mầm được nữa.

Lời dạy “70 lần 7”: Bản toán học của lòng bao dung vô hạn

Nhìn lại lịch sử nhân loại, hầu như mọi tôn giáo và truyền thống văn hóa đều nhắc đến hai chữ “tha thứ” như một liều thuốc cho tâm hồn. Nhưng có lẽ, điều khiến chúng ta vừa kinh ngạc vừa cảm động nhất chính là cái nhìn về sự tha thứ trong Kinh Thánh Kitô giáo.

Trong cuộc sống thường ngày, chúng ta rất hay đặt ra những giới hạn cho lòng tốt của mình. Ta tự nhủ: “Mình đã nhịn ba lần rồi, không thể có lần thứ tư” hoặc “Sự chịu đựng của con người có giới hạn”. Ngay cả các môn đệ của Đức Giêsu ngày xưa cũng có chung một tâm lý rất “người” như thế. Ông Phêrô từng đến hỏi Thầy mình: “Thưa Thầy, nếu anh em con xúc phạm đến con, thì con phải tha thứ đến mấy lần? Có đến bảy lần không?”

Vào thời kỳ đó, việc tha thứ đến bảy lần đã được xem là một sự rộng lượng vượt bậc, chạm đến đỉnh cao của sự chịu đựng. Ông Phêrô có lẽ đã nghĩ mình sẽ nhận được một lời khen ngợi. Nhưng câu trả lời của Đức Giêsu đã làm đảo lộn mọi tư duy thông thường: “Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy.”

Con số “bảy mươi lần bảy” không phải là một phép toán để chúng ta ngồi đếm và ghi sổ xem đối phương đã phạm lỗi đến lần thứ bao nhiêu. Trong ngôn ngữ Kinh Thánh, số bảy là biểu tượng của sự trọn vẹn, hoàn hảo. Bằng cách nhân lên nhiều lần, Đức Giêsu muốn nói rằng: Tha thứ là một hành trình liên tục, không có giới hạn, không có điều kiện và không giữ lại một cuốn sổ để ghi chép lỗi lầm của nhau.

Ngay sau đó, Ngài kể về một người đầy tớ được nhà vua tha cho món nợ khổng lồ trị giá muôn vàn yến vàng, nhưng vừa ra khỏi cửa, anh ta lại bóp cổ một người bạn chỉ vì món nợ nhỏ nhoi vài trăm bạc. Câu chuyện đời thường ấy thức tỉnh chúng ta một sự thật: Khi ta từ chối tha thứ cho người khác, ta đã quên mất rằng chính mình cũng đang mang nợ cuộc đời, nợ tha nhân và nợ Thiên Chúa biết bao nhiêu sự bao dung. Ai trong chúng ta dám tự tin cả đời mình chưa từng làm tổn thương ai? Khi nhận ra mình cũng cần “70 lần 7” sự nhẫn nại từ người khác, ta mới có thể nhẹ lòng ban tặng điều đó cho người bên cạnh.

Tiếng vọng từ Thập giá: Đỉnh cao của tình yêu và sự bao dung

Nhân loại vốn yếu đuối, rất dễ sa ngã và một khi đã sa ngã thì lại càng dễ mất đi niềm tin vào việc mình có thể được phục hồi, được yêu thương một lần nữa. Thấu cảm sâu sắc nguy cơ ấy, Đức Giêsu đã làm người. Ngài không chọn đến thế gian như một vị vua uy quyền để phán xét, mà chọn mang vác lấy cây thập giá – biểu tượng của mọi tội lỗi, khổ đau và nhục nhã của kiếp người.

Và đỉnh cao của tinh thần tha thứ “70 lần 7” đã được thắp lên ngay trong giờ phút tăm tối nhất của Thập giá. Giữa những lăng mạ, đớn đau tột cùng về thể xác lẫn tinh thần, Đức Giêsu không buông lời oán hận. Ngài thốt lên: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm.”

Lời kinh ấy chia sẻ cho chúng ta một góc nhìn đầy nhân văn: Những người làm tổn thương ta, suy cho cùng, họ cũng chỉ là những con người bất toàn, họ hành động trong sự vô minh, trong những vết thương chưa lành của chính họ. Khi nhìn sâu bằng đôi mắt của lòng thương xót, ta thấy thương nhiều hơn thấy giận. Sự tha thứ trên Thập giá chính là lời khẳng định mạnh mẽ nhất: Không có lỗi lầm nào của con người vĩ đại hơn lòng bao dung, và không có tổn thương nào là không thể chữa lành bằng tình yêu.

Tha thứ cho người, tha thứ cho mình để đón nhận bình an

Trở về với cuộc sống thường nhật, tha thứ không đòi hỏi chúng ta phải làm những điều quá vĩ đại như các bậc thánh nhân. Tha thứ đơn giản là một lựa chọn khôn ngoan cho chính bản thân mình.

• Tha thứ cho người khác: Không phải là đồng lõa với cái sai, cũng không phải là ép mình phải quên đi ngay lập tức. Tha thứ là việc ta từ bỏ quyền được trừng phạt đối phương bằng sự căm ghét của mình. Ta trả quá khứ về lại cho quá khứ để giải phóng năng lượng tiêu cực, cho người khác một cơ hội và cho chính mình một lối thoát.
• Tha thứ cho chính mình: Đây thường là điều khó khăn nhất. Chúng ta hay dằn vặt vì những sai lầm đã qua, những lời nói hớ hênh, những lựa chọn sai hướng. Hãy nhẹ nhàng ôm lấy bản thân và hiểu rằng: Vào thời điểm đó, với nhận thức đó, ta chỉ có thể làm đến thế. Hãy học cách chấp nhận sự bất toàn của mình để đứng dậy và bước tiếp.

Khi lòng ta nhẹ bớt những oán hờn và dằn vặt, khoảng trống ấy tự khắc sẽ được lấp đầy bởi sự nhẹ nhõm, thảnh thơi. Đó chính là lúc lòng biết ơn quay trở lại. Ta lại có thể mỉm cười biết ơn cuộc đời vì sau bao nhiêu giông bão, ta vẫn bình yên ở đây.

Lời kết

Hạnh phúc không phải là một cuộc sống phẳng lặng không có va vấp, mà là khả năng tự chữa lành sau những tổn thương. Biết ơn mở ra cánh cửa hạnh phúc, nhưng chính tha thứ mới là chiếc chìa khóa giữ cho cánh cửa đó không bao giờ bị đóng sập lại trước những dông bão cuộc đời.

Hôm nay, nếu trong lòng bạn vẫn còn một khúc mắc nào đó chưa thể gỡ bỏ, một cái tên nào đó khiến lòng bạn nhói đau khi nghĩ về, hãy thử gọi tên nó một cách nhẹ nhàng. Hãy cho phép mình buông tay để những gánh nặng ấy rơi xuống. Vì sau tất cả, cuộc đời này ngắn ngủi lắm, giữ lại chi những muộn phiền khi biết rằng: Còn có thể tha thứ, là ta còn có thể hạnh phúc.