Buổi sáng thứ hai mươi sáu, trời vừa tạnh một cơn mưa đêm.
Những giọt nước còn đọng trên lá, long lanh như những hạt ngọc nhỏ.
Không khí mát lạnh, mang theo mùi đất ẩm và hương hoa dại.
Chàng trai bước ra sau am, thấy một bông hoa dại vừa nở.
Cánh hoa còn ướt, run nhẹ trong gió.
Anh cúi xuống, nâng bông hoa lên bằng hai ngón tay — nhẹ như sợ làm
nó đau.
Anh nhìn nó rất lâu.
Lâu đến mức thầy bước ra đứng cạnh mà anh vẫn chưa hay biết.
Thầy hỏi:
– Con thấy gì trong bông hoa đó?
Chàng trai đáp, giọng nhỏ nhưng rõ:
– Dạ… con thấy nó đẹp.
Nhưng con cũng thấy… nó không thể tự tồn tại.
Như thể trong bông hoa có rất nhiều thứ khác.
Thầy mỉm cười — nụ cười của người đã chờ học trò chạm vào điều này:
– Tốt.
Hôm nay con chạm vào tinh thần cốt lõi của Hoa Nghiêm: tương tức.
Thầy ngồi xuống cạnh anh, chỉ vào bông hoa:
– Con nhìn bông hoa này xem.
Trong nó có gì?
Chàng trai đáp theo thói quen:
– Dạ… màu sắc, hương thơm…
Thầy lắc đầu:
– Không chỉ vậy.Thầy đưa tay hứng một giọt nước đang rơi từ trên trên cánh hoa xuống:
– Trong bông hoa có mặt trời, vì không có ánh sáng, hoa không thể nở.
Có đất, vì đất nuôi rễ.
Có mưa, vì nước nuôi sự sống.
Có mây, vì mưa đến từ mây.
Có gió, vì gió mang hạt giống đi xa.
Có thời gian, vì hoa cần thời gian để lớn.
Có không gian, vì không gian ôm trọn sự sống.
Có vũ trụ, vì mọi điều kiện đều góp phần tạo ra nó.
Thầy nói chậm rãi:
– Bông hoa không phải một thực thể riêng biệt.
Nó là tổng hòa của vô số duyên.
Chàng trai nhìn bông hoa trong tay.
Và lần đầu tiên, anh không còn thấy nó là “một bông hoa”.
Anh thấy nó là một mạng lưới vô tận, nơi mọi yếu tố của vũ trụ đang
hội tụ.
Trong anh, câu nói của Jiddu lại thắp sáng như một ngọn nến:
“Con chính là thế giới.”
Không còn là ý niệm hay ẩn dụ.
Mà là sự thật qua cái thấy tương tức.
Thầy đặt tay lên vai anh:
– Con người cũng vậy.
Trong con có cha mẹ, tổ tiên, xã hội, lịch sử, mặt trời, đất, nước…
Con không đứng riêng.
Con được nâng đỡ bởi vô số điều kiện.
Chàng trai thở ra, nhẹ như vừa buông một gánh nặng:– Con hiểu rồi…
Không có gì “một mình”.
Thầy đứng dậy, phủi nhẹ bụi trên áo:
– Nào, hôm nay khi đi thiền hành, con thử cảm nhận:
không có bước chân nào là của riêng con.
Có mặt trời, đất, nước, tổ tiên đang bước cùng con.
Chàng trai đứng lên theo thầy.
Bông hoa trong tay anh không còn là một bông hoa.
Nó trở thành một tấm gương —
phản chiếu toàn thể vũ trụ.
Một dòng thở nhẹ - Nhật ký Thiền 