Buổi chiều hôm đó, trời nắng nhẹ. Chàng trai ngồi dưới gốc xoài, trước mặt là một cuốn sổ đầy những ghi chép: phương pháp thiền, cách quan sát hơi thở, cách buông bỏ, cách đối diện cảm xúc… Anh lật qua lật lại, càng xem càng rối.

Thầy bước ra, tay cầm một ấm trà nóng.
Ông đặt ấm trà xuống bàn, nhìn cuốn sổ rồi hỏi:

“Con đang tìm con đường nào vậy?”

Anh thở dài:

“Con muốn biết con phải đi theo cách nào.
Con muốn biết phương pháp nào đúng.
Con sợ mình đi sai đường.”

Thầy gật đầu:

“Đó là cái thấy về không tánh của con đường mà con chưa hiểuthấu.”

 

Thầy ngồi xuống cạnh anh.

“Con nghĩ có một con đường đúng.
Một phương pháp đúng.
Một cách tu đúng.
Một hướng đi đúng.”

Anh gật đầu mạnh:

“Đúng vậy thầy.
Nếu không có con đường đúng, làm sao con biết mình đang đi đâu?”

Thầy nhặt một nhánh cây nhỏ, vẽ một đường thẳng trên đất.

“Con nhìn đường này đi.
Nó thẳng vì thầy vẽ thẳng.
Nhưng nếu thầy vẽ cong, nó sẽ cong.
Nếu thầy xóa đi, nó biến mất.”

Anh nhìn đường vẽ.

Thầy nói:

“Con đường không có tự tính.
Nó không tự tồn tại.
Nó chỉ hiện lên khi có người vẽ, có người nhìn, có người tin.”

Rồi thầy nói một câu rất Jiddu:

“Con thử nhìn xem: ai đang đi?
Con có tìm thấy người đó không?”

Anh nhắm mắt lại.
Anh tìm.
Tìm trong nỗi lo “đi sai đường”.
Tìm trong mong muốn “đi đúng”.
Tìm trong cảm giác “con phải đạt được gì đó”.

Nhưng không có “người đi” nào cả.
Chỉ có ý muốn.
Chỉ có sợ hãi.
Chỉ có suy nghĩ.

Không có ai đứng sau chúng.

Anh mở mắt.

“Con… không thấy ai cả.”

Thầy mỉm cười:

“Đúng vậy.
Chỉ có chuyển động đang xảy ra.
Không có người đi.”

 

Thầy đứng dậy, bước ra sân, chỉ vào con đường đất dẫn ra cánh đồng.

“Con nhìn con đường kia đi.
Nó không dẫn đến đâu cả.
Nó chỉ nối những bước chân lại với nhau.
Không có điểm đến cố định.
Không có hướng cố định.”

Anh nhìn theo.

Thầy nói:

“Con đường không có tự tính.
Nó không phải là thứ con phải tìm.
Nó là thứ được tạo ra khi con bước.”

Anh im lặng.

Thầy nói tiếp:

“Không có phương pháp đúng.
Không có cách tu đúng.
Không có hướng đi đúng.
Chỉ có sự tỉnh thức trong từng bước.”

Rồi thầy nói một câu rất Jiddu:

“Khi con không tìm con đường,
con mới thật sự bắt đầu đi.”

 

Anh nhắm mắt lại lần nữa.
Những lo lắng về “đúng – sai” vẫn còn — nhưng lần này, anh không chạy theo.
Không cố chọn phương pháp.
Không cố tìm hướng đi.
Không cố xác định mục tiêu.

Anh chỉ cảm nhận hơi thở, mặt đất dưới chân, tiếng gió qua lá.

Một lúc sau, anh mở mắt.
Tâm anh không hoàn toàn yên, nhưng không còn hoảng loạn.
Nó giống như một người đang bước đi mà không cần bản đồ.

Thầy nhìn anh, ánh mắt hiền:

“Hôm nay con chỉ cần làm một việc:
Khi tâm hỏi ‘đây có phải con đường đúng không?’,
đừng trả lời.
Chỉ cần thấy: có một câu hỏi đang trôi qua.”

Anh gật đầu.
Không phải vì anh đã hiểu hết không tánh của con đường.
Mà vì anh biết:
con đường không phải là thứ để tìm.
Con đường là thứ hiện ra khi không còn cái ‘tôi’ muốn tìm.

Và khi cái “tôi” ấy tan đi,
mỗi bước chân trở thành con đường.