Buổi chiều hôm đó, trời âm u. Chàng trai ngồi trước hiên, tay cầm điện thoại. Anh vừa đọc một bài đăng về một người nổi tiếng gặp scandal. Phía dưới là hàng ngàn bình luận — giận dữ, mỉa mai, hả hê.

Anh cảm thấy một điều lạ:
một phần trong anh… cũng muốn hả hê.

Anh tắt điện thoại, thở dài.

Thầy bước ra, tay cầm một chén trà nóng.
Ông nhìn anh rồi hỏi:

“Cơn gió nào vừa thổi qua tâm con vậy?”

Anh cúi đầu:

“Con… thấy mình bị cuốn theo.
Con không muốn hả hê, nhưng con lại thấy nhẹ khi người khác gặp nạn.
Con không hiểu vì sao.”

Thầy gật đầu:

“Đó là cảm xúc bị dẫn dắt.
Và con không phải người duy nhất.”

 

Thầy ngồi xuống cạnh anh.

“Con nghĩ cảm xúc là của con.
Nhưng phần lớn cảm xúc con có…
là phản ứng với môi trường, với đám đông, với ký ức cũ.”

Anh hỏi:

“Nhưng tại sao con lại bị cuốn nhanh như vậy?”

Thầy nhặt một chiếc lá khô, thả xuống đất.

“Con nhìn chiếc lá này đi.
Gió thổi từ đâu, nó nghiêng về đó.
Nó không chọn.
Nó chỉ phản ứng.”

Anh im lặng.

Thầy nói:

“Tâm con cũng vậy.
Khi mạng xã hội thổi gió giận dữ,
tâm con nghiêng theo giận dữ.
Khi đám đông hả hê,
tâm con nghiêng theo hả hê.”

Rồi thầy nói một câu rất Jiddu:

“Cảm xúc bị dẫn dắt không phải lỗi của con.
Nhưng tin rằng đó là ‘con’ — đó mới là vết nứt.”

 

Anh nhắm mắt lại.
Anh nhớ những lần mình bị cuốn theo đám đông:
– lần chế giễu ai đó chỉ vì mọi người chế giễu,
– lần im lặng khi thấy người khác bị tổn thương,
– lần thấy nhẹ nhõm khi người mình không thích gặp chuyện.

Anh mở mắt, giọng nhỏ:

“Thầy…
Con thấy xấu hổ.”

Thầy lắc đầu:

“Không cần xấu hổ.
Chỉ cần thấy.”

 

Thầy đứng dậy, bước ra sân, chỉ vào mặt nước trong lu.

“Con nhìn mặt nước này đi.
Khi gió thổi, nó gợn.
Khi gió dừng, nó lặng.
Nhưng bản chất của nước không phải là gợn.
Cũng không phải là lặng.”

Anh nhìn theo.

Thầy nói:

“Cảm xúc cũng vậy.
Giận, hả hê, thương xót, thờ ơ…
đều chỉ là những gợn sóng.
Không phải bản chất của con.”

Anh hỏi:

“Vậy con phải làm gì khi cảm xúc bị dẫn dắt?”

Thầy mỉm cười:

“Không làm gì cả.
Chỉ nhìn.”

Anh ngạc nhiên:

“Chỉ nhìn thôi sao?”

Thầy gật đầu:

“Khi con nhìn một cảm xúc mà không đồng hóa,
nó mất quyền lực.
Khi con thấy nó chỉ là gió,
nó không thể cuốn con đi.”

Rồi thầy nói một câu rất Jiddu:

“Khi con thấy rõ cảm xúc,
cảm xúc tự tan.”

 

Anh nhắm mắt lại lần nữa.
Cảm giác hả hê vẫn còn — nhưng lần này, anh không gọi nó là “tôi”.
Anh chỉ nhìn nó như một đợt sóng nhỏ.

Một lúc sau, anh mở mắt.
Sóng vẫn còn, nhưng không còn cuốn anh đi.

Thầy nhìn anh, ánh mắt hiền:

“Hôm nay con chỉ cần làm một việc:
Khi cảm xúc bị dẫn dắt,
đừng nói ‘tôi giận’, ‘tôi hả hê’, ‘tôi thờ ơ’.
Chỉ cần thấy:
‘Có một cảm xúc đang được dẫn dắt.’”

Anh gật đầu.
Không phải vì anh đã vượt qua mọi cảm xúc.
Mà vì anh biết:

Cảm xúc không phải là mình.
Chúng chỉ là gió.
Và gió không thể cuốn đi người đang thấy gió.